Đau thắt ngực ổn định

Đau thắt ngực ổn định

 

I)               Một số khái niệm:

Đau thắt ngực là đau hoặc khó chịu thường ở ngực xảy ra khi cơ tim không nhận đủ máu. Đau thắt ngực do nhu cầu của cơ tim không được cung cấp đủ bởi nguồn cung cấp máu. Nguyên nhân thường do hẹp của một hay nhiều động mạch vành và nó có xu hướng xảy ra khi tim phải làm nhiều việc, ví dụ như gắng sức hoặc stress .

1.Động mạch chủdtnod1

2.Động mạch vành phải

3.Nhánh liên thất trước động mạch vành trái

4.Nhánh mũ động mạch vành trái

5.Thân chung động mach vành trái

– Đau thắt ngực ổn định là khi cơn đau gặp được yếu tố thuận lợi – thường là gắng sức.
– Đau thắt ngực không ổn định: đau thắt ngực xảy ra bất cứ lúc nào khi đó bệnh nhân cần đi khám bệnh ngay.

II)            Các yếu tố nguy cơ:

Khi bệnh nhân có càng nhiều các yếu tố sau thì sẽ càng dễ mắc bệnh mạch vành.

Các yếu tố guy cơ bệnh tim mạch bao gồm:

–        Tiền sử gia đình bị bệnh tim mạch

–        Hút thuốc lá

–        Đái tháo đường

–        Rối loạn mỡ máu

–        Tăng (cao) huyết áp

–        Béo phì

–        Ít vận động

III)         Triệu Chứng:

  • Khi bệnh nhân bị đau ngực đến khám bệnh sẽ được bác sĩ hỏi về yếu tố khởi phát cơn đau, vị trí, tính chất , hướng lan, cường độ, thời gian, yếu tố tăng hoặc giảm đau và các triệu chứng kèm theo của cơn đau ngực nhằm xác định cơn đau ngực của bệnh nhân có phải là đau thắt ngực không.
  • Đau thắt ngực là:dtnod2

– Cảm giác đau thắt, bóp nghẹt, xiết chặt, cảm giác bỏng rát, kim châm ở trước ngực, thượng vi, cổ, vai, hàm hoặc cánh tay.
– Khởi phát khi gắng sức.
– Giảm sự khó chịu bằng cách nghỉ ngơi hoặc ngậm thuốc nitrat trong khoảng 5 phút.

  •  Khi bệnh nhân có cơn đau ngực, các yếu tố sau đây khiến bác sĩ nghĩ cơn đau ngực nhiều khả năng đau thắt ngực ổn định bao gồm: lớn tuổi, giới tính nam và sự hiện diện của các yếu tố nguy cơ tim mạch, bao gồm hút thuốc lá, tiểu đường, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu ,tiền sử gia đình sớm bệnh động mạch vành (CAD), tiền căn bị bệnh mạch vành CAD (ví dụ như nhồi máu cơ tim trước , tái thông mạch vành), và bệnh tim mạch khác.
  • Các tính chất sau khiến đau thắt ngực ổn định ít có khả năng khi đau ngực liên tục hoặc kéo dài, không liên quan đến hoạt động, đau tăng lên khi hít vào, hoặc kết hợp với các triệu chứng như chóng mặt, ù tai, đánh trống ngực hoặc khó nuốt.

 IV)         Đánh giá ban đầu:

 Khi bệnh nhân khám bệnh sẽ được bác sĩ thực hiện các xét nghiệm sau:

–        Điện tâm đồ đánh giá xem bệnh nhân có thiếu máu cơ tim v.v…

–        Công thức máu để loại trừ thiếu máu.

–        Chức năng thận và điện giải để đánh giá chức năng thận.

–        Đường huyết đói( sau ăn ít nhất 8 giờ) nếu bệnh nhân chưa được chẩn đoán bị tiểu đường.

–        Nếu bệnh nhân bị bệnh tiểu đường thì HbA1c sẽ được kiểm tra.

–        Cholesterol và triglyceride máu đói, bao gồm cả tỷ số cholesterol toàn phần và HDL-C).

–        Kiểm tra chức năng tuyến giáp: cường giáp sẽ làm tăng công việc tim hoặc suy giáp làm tăng cholesterol.

–        Troponin hoặc enzym tim sẽ là cần thiết nếu có nghi ngờ tổn thương cơ tim.

–        Siêu âm tim: đánh giá chức năng tim và các bất thường về cấu trúc v.v…

Hầu hết các bệnh nhân nghi ngờ bị đau thắt ngực thường được đề nghị thực hiện trắc nghiệm gắng sức.

dtnod3

                  Trắc nghiệm gắng sức

V)            Điều trị đau thắt ngực:

  • Việc điều trị đau thắt ngực bao gồm sửa đổi bổ sung các yếu tố nguy cơ tim mạch và điều trị đặc hiệu cho đau thắt ngực.
  • Bệnh nhân sẽ được thông báo về chẩn đoán và ý nghĩa của nó.
  • Bệnh nhân sẽ được khuyên khi một cơn đau thắt ngực xảy ra, họ nên:
    – Ngưng những gì họ đang làm và nghĩ ngơi.
    – Sử dụng glyceryl trinitrate (GTN) xịt hoặc viên nén theo hướng dẫn.
    – Sử dụng một liều thứ hai của GTN sau 5 phút nếu cơn đau không giảm bớt.
    – Sử dụng một liều thứ ba của GTN sau 5 phút nữa nếu cơn đau vẫn không giảm bớt.
    – Gọi 115 cho xe cứu thương nếu cơn đau không giảm sau khi 5 phút nữa (tức là 15 phút sau khi khởi phát đau), hoặc sớm hơn nếu cường độ đau nặng hoặc người đang mắc nhiều bệnh khác.

Tùy theo từng bệnh nhân mà bác sĩ sẽ lựa chọn:

–   Phương pháp dùng thuốc.

–   Can thiệp mạch vành: giải quyết chổ hẹp tắt bằng dụng cụ là một phương pháp đang rất phát triển và được chọn lựa nhiều hiện nay.

–   Phẫu thật bắc cầu: là phẫu thuật tim dùng tĩnh mạch hay động mạch của chính người bệnh làm cầu nối đưa máu đến vùng động mạch vành sau chổ hẹp tắt.

  • Điều trị thuốc:

Tùy vào tình trạng của từng bện nhân, bác sĩ sẽ kê đơn các loại thuốc sau:

  1. Ức chế beta ( concor, metoprolol, carvedilol, Atenolol…)
  2. Ức chế canci ( amlodipine,plendil…)
  3. Nitrate.
  4. Aspirin
  5. Statin
  6. Ivabradine
  7. Nicorandil
  8. Ranolazine

Khi bệnh nhân thuộc nhóm nguy cơ cao và không đáp ứng với điều trị thuốc  sẽ được khuyên để can thiệp mạch vành.

VI)        Lời khuyên cho bệnh nhân:

Bệnh nhân muốn giảm khả năng mình bị bệnh mạch vành( đau thắt ngực ổn định, đau thắt ngực ổn định, nhồi máu cơ tim…..) thì cần phải thay đổi, điều chỉnh lối sống cũng như thói quen không tốt để giảm nguy cơ tim mạch, chẳng hạn như:

– Cai thuốc lá

– Tư vấn chế độ ăn uống (bao gồm cả để duy trì một trọng lượng khỏe mạnh)

– Tập thể dục

– Hạn chế uống rượu

– Hoạt động tình dục

  • Nếu bệnh nhân có thể leo lên và xuống hai tầng lầu nhanh nhẹn mà không có bất kỳ triệu chứng đau thắt ngực, sinh hoạt tình dục là ít khi gây ra đau thắt ngực ( tức hoạt động tình dục khả năng oan toàn là rất cao) .
  • Nếu hoạt động tình dục gây đau thắt ngực, ngậm dưới lưỡi Nitrate ngay trước khi giao hợp có thể giúp ngăn chặn các cơn đau ngực .

Việc sử dụng các nitrate với các chất ức chế phosphodiesterase (sildenafil, viagra, tadalafil và vardenafil) là chống chỉ định.

  • Bệnh nhân bị đau thắt ngực, những người dùng chất ức chế phosphodiesterase nên biết rằng:

– Họ không nên sử dụng Nitrate trong ít nhất 24 giờ trước hoặc sau khi dùng sildenafil hoặc VIAGRA.

– Nếu bệnh nhân bị đau thắt ngực trong khi giao hợp , mà trước đó có dùng thuốc ví dụ như: VIAGRA, họ không được sử dụng nitrate. Họ nên ngừng hoạt động tình dục, và nếu cơn đau của họ không hết, họ nên gọi xe cứu thương.

dtnod4dtnod5 dtnod6

Các thuốc trên không được dùng chung hay trong vòng 24 giờ trước hay sau khi dùng VIAGRA:

dtnod7

Tốt nhất là khi bệnh nhân bị đau ngực, được chẩn đoán có bệnh mạch vành và muốn sử dụng các thuốc cường dương (ví dụ: viagra) thì nên hỏi ý kiến của bác sĩ điều trị mình về vấn đề này.

Bệnh nhân cần nhập viên ngay lập tức nếu có các triệu chứng sau:

Đau ngực lúc nghĩ nhất là ban đêm.

  • Đau ngực khi gắng sức nhẹ.
  • Đau ngực ngày càng nặng lên nhanh chóng mặc dù đã được tăng cường điều trị.

VII)     Các biến chứng:

  • Các biến chứng tim mạch, ví dụ như đau thắt ngực không ổn định và nhồi máu cơ tim.
  • Lo âu và trầm cảm.
  • Giảm sức khỏe nói chung và chất lượng cuộc sống.