Đo huyết áp lưu động (Holter huyết áp)

HOLTER HUYẾT ÁP

Đại cương

– Tăng huyết áp (THA) là một bệnh rất th­ường gặp và đang trở thành một vấn đề sức khoẻ trên toàn cầu do sự gia tăng tuổi thọ và tăng tần suất các yếu tố nguy cơ.

– Tăng huyết áp ước tính là nguyên nhân gây tử vong hoặc tàn phế ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân và là gánh nặng cho gia đình và xã hội.

Vậy để ngăn ngừa những biến chứng nguy hiểm của bệnh THA, mỗi người cần phải biết chính xác mình có bị THA hay không ? và nếu bị THA, thì cần phải theo dõi, điều trị hiệu quả. 

Vậy làm thế nào để biết mình bị THA ?

– Chỉ có một cách duy nhất, đơn giản và dễ thực hiện để biết có bị THA hay không là đo huyết áp (HA). Đặc điểm của HA là có sự biến thiên khá lớn trong ngày và giữa các ngày. Do đó, chẩn đoán THA phải dựa vào nhiều lần đo tại các thời điểm khác nhau.

– Đo HA có thể được thực hiện bởi bác sĩ hoặc y tá tại phòng khám hoặc tại bệnh viện, hoặc bệnh nhân tự đo tại nhà hay được đo bằng HA lưu động 24 giờ (Holter huyết áp). Trong phạm vi bài này xin trình bày về holter HA.

Holter huyết áp là gì ?abpm2

– Holter huyết áp là máy theo dõi huyết áp lưu động (ABPM = ambulatory blood pressure monitoring). Là máy đo huyết áp tự động, theo dõi huyết áp liên tục 24 giờ trong điều kiện ngoại trú, ban ngày máy có thể đo mỗi 15-30 phút 1 lần và ban đêm mỗi 30 phút -1 giờ 1 lần, trong điều kiện bệnh nhân làm việc, ăn ngủ, sinh hoạt bình thường.

– Máy gọn nhẹ có kích cỡ như 1 radio Walkman. Người bệnh có thể bỏ máy vào túi hoặc đeo bên hông trong khi đi lại hoặc làm công việc thường ngày của mình. Sau đó 24 giờ sẽ nạp vào máy vi tính và bác sĩ chuyên trách sẽ in ra 1 bảng kết quả đo và biểu đồ huyết áp dao động trong ngày.

– Nhờ số lần đo khoảng hơn 70 lần/ ngày mà bác sĩ sẽ biết được chính xác hơn huyết áp của bệnh nhân và biết được thời điểm nào huyết áp lên cao hoặc có tụt huyết áp không để điều chỉnh thuốc hạ áp. Một số nghiên cứu cho rằng huyết áp ban đêm là một dấu hiệu có giá trị tiên lượng các nguy cơ tim mạch.

– Holter huyết áp hiệu quả trong đánh giá tình trạng huyết áp khi điều trị là khá lớn và cho đến nay đây là biện pháp tốt nhất để đánh giá hiệu quả điều trị so với đo huyết áp tại phòng khám hoặc tự đo tại nhà.

 Chỉ định Holter huyết áp

  • Huyết áp dao động bất thường;
  • Nghi ngờ “tăng huyết áp áo choàng trắng”;
  • Cần thông tin để quyết định điều trị;
  • Đánh giá tăng huyết áp ban đêm;
  • Xác định hiệu quả của thuốc qua 24 giờ;
  • Chẩn đoán và điều trị tăng huyết áp thai kỳ;
  • Đánh giá hạ huyết áp triệu chứng;
  • Tăng huyết áp ẩn dấu;
  • Tăng huyết áp giới hạn;
  • Suy nhược hệ thần kinh tự động;
  • Đái tháo đường type I;
  • Đái tháo đường type II;
  • Bệnh nhân lớn tuổi.
  • Đánh giá hạ huyết áp triệu chứng.

Quy trình đo Holter huyết ápabpm

–           Bệnh nhân tắm rửa sạch ở nhà, mặc áo rộng, ngắn tay, tốt nhất là áo có xẻ nút trước ngực.

–           Bệnh nhân gửi lại CMND và được gắn Holter huyết áp.

–           Bệnh nhân mang máy liên tục 24 giờ, không tự ý tháo máy.

–           Bệnh nhân sinh hoạt bình thường nhưng tránh các hoạt động gắng sức và giữ cánh tay duỗi ra trong thời gian đo.

–           Giữ máy sạch sẽ, không làm ướt máy, không làm va đập máy.

–           Trong thời gian mang máy nếu có triệu chứng bất thường bệnh nhân ghi lại đầy đủ các triệu chứng này và thời gian chính xác lúc xảy ra triệu chứng, để báo cho bác sĩ phụ trách tháo máy.

–           Phương pháp này hoàn toàn vô hại và không gây đau. Đôi khi bệnh nhân hơi khó chịu lúc máy bơm đo huyết áp.

–           24 giờ sau khi gắn máy, bệnh nhân trở lại phòng Holter để tháo máy, nhận lại CMND và hẹn nhận kết quả.

Một số hạn chế của holter HA

– Rung nhĩ: dao động mạch không đều, HATT, HATTr và tần số tim không chính xác.

– Phù toàn thân hoặc phù cục bộ chi trên: gây phù nhiều hơn đoạn chi